Wat is een cilinderafwijking?
Een cilinderafwijking is een vorm van astigmatisme waarbij de ogen moeite hebben om licht op één punt op het netvlies te laten vallen. Door een ongelijke kromming of een onregelmatige vorm van het hoornvlies of de ooglens, ontstaan er meerdere brandpunten. Dit leidt tot onscherp beeld, zowel dichtbij als veraf. Een cilinderafwijking kan variëren van mild tot ernstig en is meestal een veelvoorkomende oogafwijking die zowel bij kinderen als volwassenen voorkomt.
Oorzaken van een cilinderafwijking
Ongelijke kromming van het hoornvlies
De meest voorkomende oorzaak van een cilinderafwijking is een ongelijke kromming van het hoornvlies. In plaats van rond, is het oppervlak meer ovaal, waardoor lichtstralen in diverse richtingen worden gebroken.
Lens en andere factoren
Een onregelmatige kromming van de ooglens kan een cilindrische afwijking veroorzaken. Dit wordt aangeduid als lenticulair astigmatisme. Verder kunnen littekens, keratoconus of zelfs oogziekten bijdragen aan het ontstaan.
Erfelijkheid en latere leeftijd
Sommige mensen zijn geboren met astigmatisme, terwijl anderen het ontwikkelen door erfelijkheid of na een chirurgische ingreep. Verder kan het optreden door littekens na een operatie of trauma.
Soorten astigmatisme
Regelmatig astigmatisme
Bij regelmatig astigmatisme zijn de krommingen van het hoornvlies ongelijk, maar op een voorspelbare manier. Dit type kan meestal goed worden gecorrigeerd met een bril of lenzen.
Onregelmatig astigmatisme
Bij onregelmatig astigmatisme is de onregelmatige vorm van het hoornvlies complexer. Het licht dat het oog binnenkomt wordt in meerdere hoeken afgebogen, waardoor er wazig zicht en vervormd zicht ontstaat. Dit is lastiger te corrigeren.
Gemengd, myoop en hypermetroop astigmatisme
Bij gemengd astigmatisme valt één deel van het beeld vóór en een ander deel achter het netvlies. Bij myoop astigmatisme valt het beeld te vroeg vóór het netvlies, meestal in combinatie met bijziendheid. Bij hypermetroop astigmatisme komt het beeld te laat, achter het netvlies, wat meestal samengaat met verziendheid.
Veelvoorkomende klachten van een cilinderafwijking
- Wazig en vervormd zicht: dit is het meest voorkomende symptoom. Objecten, zowel dichtbij als veraf, zijn lastig scherp te stellen. Dit geldt ook voor kleine details.
- Vermoeide ogen en hoofdpijn: de ogen leveren extra inspanning om het beeld scherp te krijgen, waardoor ze sneller vermoeid raken en je last kan krijgen van hoofdpijn.
- Moeite met scherpstellen: vooral bij nabije objecten of wanneer men langdurig leest of achter een scherm werkt, kan scherpstellen moeilijk gaan.
Onderzoek en diagnose
Een opticien of oogarts kan een onderzoek uitvoeren om vast te stellen of er sprake is van een cilinderafwijking. Er wordt gekeken hoe licht het oog binnenkomt en op het netvlies terechtkomt. Door middel van speciale meetapparatuur kan worden bepaald of het corneaal astigmatisme (door de vorm van het hoornvlies) of lenticulair astigmatisme (door de ooglens).
Correctie en behandeling
Brillen en contactlenzen
Een bril of contactlenzen met speciale cilindersterkte kan de cilinderafwijking corrigeren. Deze lenzen zorgen ervoor dat het licht in één punt op het netvlies valt, waardoor er beter zicht ontstaat.
Soorten contactlenzen
Er bestaan verschillende soorten contactlenzen voor astigmatisme, waaronder zachte lenzen en harde lenzen. De keuze is afhankelijk van de ernst en het type astigmatisme.
Speciale laserbehandeling
Soms kan een speciale laserbehandeling of chirurgische ingreep een permanente oplossing bieden. De vorm van het hoornvlies wordt aangepast om het licht beter te focussen.
Gevolgen in het dagelijks leven
Omdat het licht in meerdere richtingen wordt gebroken, kunnen mensen last hebben van wazig zicht in zowel horizontale als verticale lijnen. Hierdoor wordt lezen, autorijden of het zien van kleine details extra lastig. Verdere symptomen kunnen het dagelijks leven sterk beïnvloeden, waardoor zowel werk als ontspanning minder prettig zijn.
Veelgestelde vragen over een cilinderafwijking
Wat is een hoge cilinderafwijking?
Een hoge cilinderafwijking betekent een sterke ongelijke kromming of onregelmatige vorm van het hoornvlies of de ooglens, waardoor het licht dat het oog binnendringt in diverse richtingen breekt. Hierdoor wordt wazig zicht, vermoeide ogen en moeite met scherpstellen veroorzaakt. De afwijking kan gecorrigeerd worden met een bril, lenzen of een speciale laserbehandeling.
Hoe merk je bij kinderen dat er een cilinderafwijking aanwezig is?
Bij kinderen merk je een cilinderafwijking doordat ze moeite hebben met lezen of vaak wazig zicht melden. Ze knijpen bijvoorbeeld veel met hun ogen of missen kleine details bij nabije objecten. Een tijdig onderzoek is belangrijk om de symptomen en leerproblemen te voorkomen.
Welke soorten contactlenzen zijn geschikt bij een cilinderafwijking?
Bij een cilinderafwijking komt vaak de vraag welke soorten contactlenzen passen. Zo zijn er zachte torische lenzen, harde lenzen en maatwerklenzen om de cilinderafwijking te corrigeren. De keuze is afhankelijk van de ernst, of er sprake is van regelmatig astigmatisme of onregelmatig astigmatisme en of er een permanente oplossing gewenst is.
Oplossing voor wazig zicht door cilindrische afwijking
Een cilinderafwijking ontstaat door een ongelijke kromming of onregelmatige vorm van het hoornvlies of de ooglens. Hierdoor wordt het licht in verschillende richtingen gebroken, wat wazig zicht veroorzaakt. Dit leidt tot vermoeide ogen, hoofdpijn en moeite met scherpstellen. Door middel van een bril, torische lenzen of een laserbehandeling kan de afwijking gecorrigeerd worden voor een beter zicht en een blijvende oplossing in het dagelijks leven.
Herken jij een aantal van bovengenoemde symptomen? Wacht dan niet langer en maak een afspraak om je te laten onderzoeken.