Wat is glaucoom?

Glaucoom is een oogziekte waarbij de oogzenuw wordt beschadigd door een te hoge oogdruk of door een andere oorzaak die de verbinding tussen het oog en de hersenen aantast. Het is een ziekte die langzaam begint, maar kan uiteindelijk leiden tot blinde vlekken en zelfs blindheid. Hoewel de statistische normale oogdruk tussen de 10 en 21 mmHg ligt, kan glaucoom ook ontstaan bij een normale oogdruk.

Oorzaken van glaucoom

Verhoogde oogdruk en inwendig oogvocht

Meestal wordt glaucoom veroorzaakt door inwendig oogvocht in de voorste oogkamer van het oog dat niet goed weg kan. De oogdruk stijgt en er ontstaat druk op de oogzenuw. Dit kan de oogzenuwvezels beschadigen, waardoor er langzaam blinde vlekken in het normale gezichtsveld ontstaan.

Schade aan de oogzenuw

Een hoge oogdruk beschadigt de oogzenuw. Als de oogdruk hoger wordt dan de oogzenuw aankan, kan dit vergevorderd glaucoom veroorzaken. Hierbij gaat iemand steeds slechter zien en kan uiteindelijk helemaal geen beelden meer waarnemen.

Erfelijke aanleg en risicofactoren

De oorzaak van glaucoom kan liggen in erfelijke factoren. Als glaucoom in de familie voorkomt, is de kans erop groter. Ook mensen ouder dan 40 jaar, personen van Aziatische afkomst en mensen met hoge bijziendheid lopen meer risico. Andere oogziekten of bepaalde medicijnen kunnen glaucoom verergeren.

Vormen van glaucoom

Primair glaucoom

Bij primair glaucoom ontstaat het zonder duidelijke andere oorzaak. Dit is de meest voorkomende vorm van glaucoom, meestal in de vorm van open kamerhoek glaucoom of gesloten kamerhoek glaucoom.

Open kamerhoek glaucoom

Dit is de meest voorkomende vorm van glaucoom. Afvoerhoek van het inwendig oogvocht blijft open, maar langzaam raakt deze verstopt. De oogdruk stijgt geleidelijk, waardoor chronisch glaucoom ontstaat. Het verloop hiervan is langzaam, waardoor men in een vroeg stadium vaak niets merkt.

Gesloten kamerhoek glaucoom

Hierbij is de afvoerhoek van het oog afgesloten. Het oog kan geblokkeerd raken en in korte tijd stijgt de druk. Dit wordt ook wel acuut glaucoom genoemd. Het gaat meestal gepaard met een rood oog, wazig zien, hoofdpijn en soms een misselijk gevoel.

Secundair glaucoom

Secundair glaucoom ontstaat door een andere aandoening of een beschadiging van het oog. Denk aan een oog dat verstopt is door een ontsteking, een pijnlijk oog na een ongeluk, of het gebruik van bepaalde medicijnen die de oogdruk vergroten.

Aangeboren glaucoom

Aangeboren glaucoom is zeldzaam. Het ontstaat doordat een baby wordt geboren met een afwijking in de verbinding tussen het oog en het afvoersysteem van het oogvocht. Hierdoor kan de oogdruk stijgen en ontstaat er al vroeg beschadiging van de oogzenuw.

Acuut glaucoom

Een acuut vorm van glaucoom ontstaat doordat de voorste oogkamer te nauw is. Dit wordt ook wel nauwe kamerhoek genoemd. Hierdoor stijgt de oogdruk en kan het oog niet meer goed functioneren. Het oog kan zodanig beschadigd raken dat iemand in korte tijd ernstig slechter gaat zien.

Chronisch glaucoom

Langzaam proces

Bij chronisch glaucoom ontstaat de beschadiging van de oogzenuw geleidelijk. Dit zorgt ervoor dat het gezichtsveld steeds kleiner wordt. Dit kan zorgen voor blinde vlekken, zonder dat iemand direct merkt dat hij glaucoom krijgt.

Gevorderd stadium

Bij vergevorderd glaucoom zijn er veel oogzenuwvezels beschadigd. Het normale gezichtsveld verdwijnt en iemand kan slechts nog een klein gedeelte van het beeld waarnemen. Deze chronische vorm raakt het hele gezichtsvermogen als er geen behandeling plaatsvindt.

Diagnose glaucoom

Onderzoek van de oogdruk

De diagnose van glaucoom wordt gesteld door de oogdruk te meten. In sommige gevallen is de oogdruk normaal, maar kan er toch sprake zijn van glaucoom. Dit wordt normale druk glaucoom genoemd.

Gezichtsveldonderzoek

Een belangrijk onderdeel van de diagnose is een gezichtsveldonderzoek. Er wordt dan gekeken of er missende beelden of blinde vlekken zijn in het normale gezichtsveld. Dit geeft een indruk van de mate van beschadiging van de oogzenuw.

Oogzenuwonderzoek

Door middel van speciale technieken bekijkt de oogarts de oogzenuw en meet of het hoornvlies dunner is dan gemiddeld. Een dunner hoornvlies kan betekenen dat de oogdruk hoger is dan de meting aangeeft.

Behandeling van glaucoom

De belangrijkste behandeling is het verlagen van de oogdruk. Dit kan met behulp van oogdruppels, laserbehandelingen of een operatie. Het doel hiervan is om schade aan de oogzenuw te stoppen en te voorkomen dat de oogzenuw onherstelbaar beschadigd raakt.

Medicatie en leefstijl

Soms moeten patiënten levenslang oogdruppels gebruiken. Het vermijden van bepaalde medicijnen die de oogdruk vergroten is belangrijk. Regelmatige controle is noodzakelijk om te voorkomen dat de glaucoom verergert.

Risicofactoren en kans op glaucoom

Een risicofactor is een hoge oogboldruk, maar zoals eerder vermeld kan ook bij een normale oogdruk glaucoom ontstaan. Veroudering en glaucoom in de familie vergroten de kans.

Veelgestelde vragen over glaucoom

Hoe groot is de kans op glaucoom bij oculaire hypertensie?

Oculaire hypertensie houdt in dat er sprake is van een hoge oogdruk zonder dat er direct schade aan de oogzenuw te zien is. De kans op glaucoom neemt aanzienlijk toe, omdat de oogdruk stijgt en het risico op beschadiging van de oogzenuw groter wordt. Regelmatige controle is noodzakelijk om glaucoom in een vroeg stadium op te sporen.

Welke klachten wijzen op acuut glaucoom?

Bij acuut glaucoom ontstaat er plotseling een hoge oogboldruk door een afgesloten kamerhoek glaucoom. Typische klachten zijn een rood oog, wazig zien, hevige pijn en soms zelfs misselijkheid of braken. Dit is een acute vorm waarbij het oog zodanig onder druk staat dat een medische ingreep noodzakelijk is.

Waarom wordt glaucoom soms ook groene staar genoemd?

De term groene staar wordt in de volksmond gebruikt voor glaucoom, maar officieel gaat het om een ander proces dan staar. Bij groene staar is de oorzaak meestal glaucoom. Toch blijft de naam ingeburgerd omdat mensen met vergevorderd glaucoom soms een groene gloed in het oog hebben.

Hoe kan glaucoom erger worden zonder dat je het merkt?

Aangezien de oogzenuw geleidelijk beschadigd raakt, kan glaucoom erger worden zonder duidelijke klachten. Meestal merk je pas iets als de blinde vlekken groter worden. Regelmatige controle bij een oogarts is daarom belangrijk, zeker als glaucoom in de familie voorkomt.

Verhoogde oogdruk, verschillende vormen en de noodzaak van behandeling

Glaucoom is een ziekte waarbij een verhoogde oogdruk de oogzenuw beschadigt. Of het nu gaat om primair glaucoom, secundair glaucoom, aangeboren glaucoom of een acute vorm: alle typen kunnen leiden tot blinde vlekken en slechter zien. Aangezien de oogdruk stijgt en de beschadiging van de oogzenuw geleidelijk gaat, merken veel mensen het pas in een vergevorderd stadium. Vroege diagnose glaucoom en een goede behandeling van glaucoom zijn daarom cruciaal om te voorkomen dat de oogzenuw zodanig beschadigt dat iemand zijn zicht verliest.

Herken je de symptomen van glaucoom? Wacht dan niet langer en maak een afspraak om je ogen te laten onderzoeken.