Wat zie je met een cilinderafwijking?

Een cilinderafwijking, ook wel astigmatisme genoemd, is een veelvoorkomende oogafwijking waarbij de kromming van het hoornvlies of de ooglens onregelmatig is. Licht dat het oog binnenkomt, wordt niet in één brandpunt op het netvlies gebundeld, maar in diverse richtingen. Hierdoor ontstaat er een wazig beeld, zowel dichtbij als veraf.

Hoe ontstaat een cilinderafwijking?

Een cilinderafwijking ontstaat door een onregelmatige kromming van het hoornvlies of de lens. In plaats van een perfecte bolvorm heeft het oog een onregelmatige vorm. Deze afwijking kan erfelijk zijn en veel mensen worden ermee aangeboren. Daarnaast kan een chirurgische ingreep of oogziekte een cilinderafwijking veroorzaken.

Symptomen van een cilinderafwijking

Wazig zicht en vervorming

Mensen met een cilinderafwijking hebben vaak wazig zicht. Zo wordt het beeld niet scherp op het netvlies geprojecteerd, waardoor sommige objecten vervormd lijken.

Vermoeide ogen en hoofdpijn

Door constant proberen scherp te stellen, krijgen veel mensen last van vermoeide ogen. Ze gaan onbewust met hun ogen knijpen om beter te zien. Dit kan leiden tot hoofdpijn, voornamelijk na lange periodes van lezen of beeldschermgebruik.

Kleine details missen

Verder hebben veel mensen met een cilinderafwijking moeite met het onderscheiden van kleine details. Zo lijken lijnen of letters in de ene richting scherper dan in de andere. Activiteiten zoals lezen, autorijden of computerwerk worden hierdoor lastiger.

Soorten astigmatisme

Regelmatig astigmatisme

Bij regelmatig astigmatisme heeft het oog een gelijkmatige, maar afwijkende kromming. Het licht valt in twee verschillende richtingen op het netvlies. Dit type komt het meest voor en kan eenvoudig worden gecorrigeerd met een bril of torische contactlenzen.

Onregelmatig astigmatisme

Bij onregelmatig astigmatisme is de kromming ongelijkmatig, vaak door littekens of beschadigingen aan het hoornvlies. Dit zorgt ervoor dat het beeld op het netvlies nog meer wordt vervormd. Corrigeren met een bril is moeilijker, maar speciale torische lenzen of een speciale laserbehandeling kunnen de oplossing bieden.

Gemengd astigmatisme

Bij gemengd astigmatisme valt een deel van het licht vóór het netvlies en een ander deel erachter. Dit leidt tot een bijzonder vervormd zicht, waarbij objecten zowel dichtbij als veraf onscherp zijn.

Verschillende vormen van cilinderafwijking en het zicht

Myoop en myopisch astigmatisme

Myoop astigmatisme houdt in dat er een combinatie is van bijziendheid en een cilinderafwijking. Men ziet dan dichtbij redelijk scherp, maar veraf wazig. Deze vorm wordt ook wel myopisch astigmatisme genoemd.

Corneaal en lenticulair astigmatisme

Corneaal astigmatisme houdt in dat de oorzaak in de kromming van het hoornvlies ligt. Bij lenticulair astigmatisme wordt de afwijking veroorzaakt door een ongelijke kromming in de ooglens zelf. Beide vormen leiden tot een wazig beeld en brengen vergelijkbare klachten met zich mee.

Hoe wordt een cilinderafwijking gecorrigeerd?

Brillen en contactlenzen

Een cilindrische afwijking kan gemakkelijk worden gecorrigeerd met een bril of torische lenzen. Deze lenzen hebben een speciale vorm die de onregelmatige kromming compenseert. Hierdoor valt het licht weer op de juiste plek van het netvlies en ontstaat er een scherp beeld.

Soorten contactlenzen

Naast torische lenzen zijn er ook harde contactlenzen die geschikt zijn om een cilindrische afwijking te corrigeren. Welke lens het meest geschikt is, is afhankelijk van de mate en vorm van astigmatisme.

Laserbehandelingen en chirurgie

Een speciale laserbehandeling of andere chirurgische ingreep kan ook een oplossing bieden. De vorm van het hoornvlies wordt zo aangepast dat het licht correct op het netvlies valt.

Gevolgen van een cilinderafwijking zonder correctie

Problemen met zicht in het dagelijks leven

Als je een cilinderafwijking niet laat corrigeren, kunnen er veel problemen optreden met je zicht. Activiteiten zoals autorijden in het donker of het lezen van kleine letters worden moeilijker.

Klachten bij kinderen

Bij kinderen kan het extra gevolgen hebben. Dit komt omdat zij nog leren scherpstellen, waardoor een onbehandelde afwijking kan leiden tot problemen op school of een vertraagde ontwikkeling van het zicht.

Veelgestelde vragen over wat je ziet met een cilinderafwijking

Kan een cilinderafwijking erger worden met de jaren?

Ja, een cilinderafwijking kan veranderen doordat de vorm van het hoornvlies of de lens verder een onregelmatige kromming ontwikkelt. Dit kan zorgen voor een wazig zicht en extra vermoeide ogen. Regelmatige controles bij de opticien of oogarts helpen om te bepalen of een nieuwe correctie nodig is.

Wat zie je met een cilinderafwijking tijdens het autorijden?

Mensen met een oogafwijking ervaren een vervormd zicht en hebben moeite met lichtbronnen zoals koplampen of straatverlichting, wat gevaarlijk is. Een bril of torische contactlenzen kunnen dit probleem verminderen en zorgen voor een beter zicht onderweg.

Wat zie je met een cilinderafwijking bij fel licht?

Wanneer er veel licht het oog binnenkomt, kan een cilinderafwijking leiden tot extra schittering en wazig zicht. Voornamelijk in het donker of in felle zon wordt dit duidelijk. Met de juiste correctie komt het licht beter op het netvlies terecht en verdwijnen de klachten.

Is een cilinderafwijking hetzelfde als bijziendheid of verziendheid?

Nee, een cilindrische afwijking is een andere oogafwijking. Hierbij zit het probleem niet alleen in de lengte van het oog, maar in de onregelmatige kromming. Wel kan een cilinderafwijking samengaan met bijziendheid (myoop astigmatisme) of verziendheid (hypermetroop astigmatisme). Dit zorgt ervoor dat iemand zowel dichtbij als veraf wazig zicht kan hebben.

Beter zicht realiseren met de juiste correctie

Een cilinderafwijking hoeft geen groot probleem te zijn. Dankzij brillen, torische lenzen of zelfs een chirurgische ingreep kan het zicht weer helder worden. Het herkennen van de symptomen, zoals wazig zicht, vermoeide ogen en hoofdpijn, is belangrijk om tijdig actie te ondernemen. Door middel van de juiste correctie ervaren mensen weer beter zicht, zowel dichtbij als veraf.

Heb jij last van een slecht of wazig zicht? Wacht dan niet langer en maak een afspraak om je te laten onderzoeken.